K71: Systematische reviews en meta-analyse

De snelle groei van het aantal systematische reviews (inclusief meta-analyses) dat in toonaangevende tijdschriften en boeken wordt gepubliceerd, toont het belang aan van actuele kennis over het uitvoeren en interpreteren van deze vorm van literatuuronderzoek. Gegevens uit systematische reviews worden gebruikt bij de onderbouwing van behandelprotocollen of -richtlijnen, bij het nemen van beleidsbeslissingen, bij het beoordelen van subsidieverzoeken en in de voorbereiding van eigen onderzoek.

Datum:
21, 22, 23 maart 2018 Kosten: € 925,-
Plaats:
Amsterdam
Coördinator:
Dr. S.M. Rubinstein
Voertaal:
Nederlands
Werkvorm:
Interactieve colleges, werkgroepen en computerpracticum
Toetsvorm:
Schriftelijk tentamen
Tentamendata:
zie rooster bij 'Tentamens'
Aantal EC:
2
  • Inhoud

    In de voorbereiding van wetenschappelijk onderzoek en bij het nemen van beleidsbeslissingen is een goed inzicht in de relevante literatuur een vereiste. Het aantal beschikbare publicaties is doorgaans zo groot, dat het vaak de voorkeur heeft gebruik te maken van overzichtsartikelen. Deze dienen dan wel op grondig literatuuronderzoek te zijn gebaseerd. In systematische reviews worden beschikbare onderzoeken op reproduceerbare en inzichtelijke wijze samengevat. Er wordt hierbij expliciet aandacht gegeven aan de methode van het verzamelen en selecteren van publicaties, het beoordelen van de kwaliteit en het (kwantitatief) samenvatten van de resultaten. De veel gebruikte term 'meta-analyse' duidt erop dat de systematische review tevens een statistische pooling van de resultaten bevat.
    De methodologie en het gebruik van systematische reviews heeft de afgelopen jaren een hoge vlucht genomen. De snelle groei van het aantal systematische reviews (inclusief meta-analyses) dat in toonaangevende tijdschriften en boeken wordt gepubliceerd, toont het belang aan van actuele kennis over het uitvoeren en interpreteren van deze vorm van literatuuronderzoek. Gegevens uit systematische reviews worden gebruikt bij de onderbouwing van behandelprotocollen of -richtlijnen, bij het nemen van beleidsbeslissingen, bij het beoordelen van subsidieverzoeken en in de voorbereiding van eigen onderzoek.

    In de cursus komen de volgende onderwerpen aan bod:
    - doel en achtergrond van systematische reviews
    - zoeken en selecteren van literatuur
    - methodologische beoordeling van randomized clinical trials
    - data extractie, statistische modellen voor pooling, omgaan met heterogeniteit
    - systematische reviews van observationeel onderzoek: achtergronden, methodologische beoordeling en kwantitatief samenvatten van onderzoeken
    - systematische reviews van diagnostisch onderzoek: achtergronden, methodologische beoordeling en kwantitatief samenvatten van onderzoeken
    - kennismaking met veel gebruikte computerprogramma's voor meta-analyse.
    - interpretatie en toepassen van de resultaten van systematische reviews.

  • Docenten


    Dr. S.M. Rubinstein, cursuscoördinator
    Afdeling Gezondheidswetenschappen, Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, VU Amsterdam

    Dr. J. C. (Hans) van der Wouden
    Afdeling huisartsgeneeskunde & ouderengeneeskunde, VU medisch centrum Amsterdam

    Mw. prof. dr. ir. H.C.W. de Vet
    Afdeling epidemiologie en biostatistiek, VU medisch centrum Amsterdam

    Prof. dr. m. van Tulder
    Afdeling Gezondheidseconomie & Doelmatigheidsonderzoek, Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, VU Amsterdam

  • Leerdoelen

    1.De student kent de methoden die gebruikt worden om de wetenschappelijke literatuur te zoeken en selecteren.
    2.De student kent de criteria om de methodologische kwaliteit van afzonderlijke studies bij diverse studie designs te beoordelen en is in staat deze in de review toe te passen.
    3.De student kent de voorwaarden voor en de methodiek van statistische poolen van gerandomiseerde studies en is in staat deze toe te passen.
    4.De student is bekend met methoden voor statische pooling van observationeel en diagnostisch onderzoek.
    5.De student kent de principes van klinische, methodologische en statistische heterogeniteit en is in staat om deze met behulp van o.a. Review Manager (één van de softwarepakketten voor het uitvoeren van een systematische review) in een systematische review toe te passen.
    6.De student is in staat de resultaten van subgroep- en sensitiviteitsanalyses op de juiste wijze uit te voeren en te interpreteren.
    7.De student kent het begrip publicatiebias en de rol van de funnelplot en is in staat deze te interpreteren.
    8.De student is bekend met GRADE en kan hiermee de sterkte van het wetenschappelijk bewijs in een review te beoordelen.
    9.De student is bekend met de internationale richtlijnen voor het rapporteren over een systematische review (PRISMA) en is in staat deze toe te passen.
    10.De student is in staat om de juiste conclusies uit de resultaten van een systematische review te trekken.

  • Doelgroep en ingangseisen

    Doelgroep

    De cursus is onder meer geschikt voor:
    - (para-)medisch onderzoekers die ter voorbereiding of als onderdeel van eigen onderzoek een systematische review willen uitvoeren en rapporteren
    - artsen, tandartsen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, diëtisten, en andere para-medici die betrokken zijn bij wetenschappelijk onderzoek, beleid van de gezondheidszorg of richtlijnontwikkeling
    - docenten aan universiteiten en hogescholen die betrokken zijn in het onderwijs of de ondersteuning van professionals, of studenten in één van de bovenstaande disciplines
    - beleidsmedewerkers werkzaam bij de (semi-)overheid, ziektekostenverzekeraars en subsidieverlenende instanties, die bij de interpretatie van (systematische) samenvattingen van de literatuur behoefte hebben aan een praktische onderbouwing.

    Ingangseisen

    Voor het volgen van deze cursus is vereist dat de cursussen 'Epidemiologisch onderzoek: opzet en interpretatie' (V10) en ‘Principes van epidemiologische data-analyse’ (V20) zijn gevolgd, of dat u beschikt over aantoonbare kennis op dit niveau.

  • Cursusmateriaal

    Cursisten ontvangen op de eerste cursusdag een reader met de werkgroepopdrachten, de uitgewerkte antwoorden, hand-outs van de dia’s die bij de lezingen worden gebruikt en eventuele aanvullende literatuur.

    Voor het computerpracticum op een van de dagdelen van de cursus, worden de cursisten verzocht zelf een laptop mee te nemen.

  • Afsluiting, beoordeling en EC's

    Een verklaring van deelname wordt afgegeven indien de cursus in zijn geheel gevolgd is. In bijzondere gevallen kan de cursuscoördinator, na voorafgaand overleg en bij een geldige reden, besluiten bij geringe afwezigheid (max. 20%) toch een certificaat uit te reiken.

    Deelnemers die deze cursus volgen als onderdeel van de Masteropleiding Epidemiologie ronden de cursus altijd af met een tentamen.
    Deelnemers die deze cursus als een afzonderlijke cursus volgen kunnen facultatief de cursus afsluiten met een tentamen.
    Alleen wanneer het tentamen met een voldoende resultaat wordt afgesloten ontvangt u een tentamenverklaring met daarop de studiepunten (EC’s)

    Voor deelname aan het tentamen moet zich men altijd aanmelden.
    Zie voor informatie en aanmelding: Tentamens

  • Accreditatie

    Deze cursus is geaccrediteerd voor:

    • Cluster 1: huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde, artsen verstandelijk gehandicapten
    • Cluster 2: medisch specialisten
    • Cluster 3: sociaal geneeskundigen, bedrijfsartsen, verzekeringsartsen, artsen maatschappij en gezondheid

    De cursus 'Systematische reviews en meta-analyse' (K71) is geaccrediteerd voor 17 uren.

    Om in aanmerking te komen voor de accreditatie-uren van deze cursus dient u de gehele cursus aanwezig te zijn geweest.

Als u doorsurft op deze website, gaat u akkoord met de plaatsing van cookies. Meer informatie Deze melding verbergen
U maakt gebruik van een verouderde browser, voor optimaal gebruik raden wij aan om uw browser te updaten.