V40: Klinimetrie: het ontwikkelen en evalueren van meetinstrumenten

Klinimetrie is het vakgebied dat zich bezighoudt met (1) het ontwikkelen van methoden om de meeteigenschappen van meetinstrumenten te evalueren én (2) het toepassen van deze methoden bij de ontwikkeling van nieuwe en evaluatie van bestaande meetinstrumenten met als doel (3) de kwaliteit van meetinstrumenten en metingen te verbeteren.

Deze cursus wordt ook aangeboden in het kader van de Engelstalige EpidM Winter Courses: ‘Clinimetrics: Assessing Measurements Properties of Health Measurements Instruments (WV40)’
Op de webpagina van Clinimetrics (WV40) op onze website van de EpidM Winter Courses vindt u de Engelstalige beschrijving van deze cursus.

Datum:
18, 19, 20 juni 2018
Plaats:
Soesterberg
Coördinator:
Mw. prof. dr. ir. H.C.W. de Vet
Voertaal:
Nederlands
Werkvorm:
Colleges, werkgroepen en computerpracticum
Toetsvorm:
Schriftelijk tentamen
Tentamendata:
Zie rooster bij 'Tentamens'
Aantal EC:
3
Type cursus:
Verplichte cursus
Periode:
Jaar 1
Niveau:
500
Bijzonderheden:
Inclusief volpension (overnachtingen en maaltijden)
  • Inhoud

    Klinimetrie is het vakgebied dat zich bezighoudt met (1) het ontwikkelen van methoden om de meeteigenschappen van meetinstrumenten te evalueren én (2) het toepassen van deze methoden bij de ontwikkeling van nieuwe en evaluatie van bestaande meetinstrumenten met als doel (3) de kwaliteit van meetinstrumenten en metingen te verbeteren. De keuze van goede meetinstrumenten is een essentieel onderdeel van het wetenschappelijk onderzoek in de gezondheidszorg. Meetinstrumenten zijn nodig bij diagnostiek, bepalen van de gezondheidstoestand, prognostiek en bij de evaluatie van de effecten van behandelingen. Meetinstrumenten kunnen gebaseerd zijn op lichamelijk onderzoek, zelfrapportage (vragenlijsten), functietesten, laboratoriumbevindingen, beeldvormende technieken e.d. Elke onderzoeker in de gezondheidszorg maakt in zijn onderzoek gebruik van één of meer van deze meetinstrumenten. Vaak moet een onderzoeker zelf een keuze maken uit beschikbare meetinstrumenten. En soms is het zo dat er nog geen (goede) meetinstrumenten zijn op een bepaald gebied, en dat de onderzoeker er zelf één moet ontwikkelen.

    Deze cursus gaat over de evaluatie van de kwaliteit van meetinstrumenten en evaluatie van de kwaliteit van klinimetrische studies. Grote nadruk wordt gelegd op “wat men wil meten”. In geval van multidimensionale constructen en multi-item instrumenten met factor analyse, subschalen, scoringssystemen en interne consistentie van schalen. Vervolgens wordt aandacht besteed aan de diverse meeteigenschappen, zoals betrouwbaarheid, validiteit en responsiviteit. Daarbij wordt niet alleen aandacht besteed aan hoe diverse parameters berekend en geïnterpreteerd moeten worden, maar ook aan de opzet van klinimetrische studies en hoe men de kwaliteit van klinimetrische studies bepaalt. Daarbij komen ook meettheorieën aan de orde, zoals klassieke test theorie (CTT) en item response theorie (IRT).

    Lezingen worden afgewisseld met werkgroepen waarin de studenten de stof bediscussiëren en oefenen met het bepalen en beoordelen van meeteigenschappen. Er is één computer praktcum over het berekenen en interpreteren van parameters van betrouwbaarheid en meetfouten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van SPSS


  • Docenten
    Mw. prof. dr. ir. H.C.W. de Vet, cursuscoördinator
    afdeling epidemiologie en biostatistiek, VUmc Amsterdam

    Mw. dr. Caroline B. Terwee,
    afdeling epidemiologie en biostatistiek, VUmc Amsterdam

    Mw. dr. Wieneke. B. Mokkink
    afdeling epidemiologie en biostatistiek, VUmc Amsterdam
  • Leerdoelen

    1. De student kan de benodigde stappen voor de evaluatie van meetinstrumenten beschrijven en hierbij:

    a. een construct exact definiëren en dit plaatsen in een conceptueel model
    b. het verschil tussen reflectieve en formatieve meetmodellen uitleggen
    c. de basisprincipes beschrijven van kwalitatieve onderzoeksmethoden die worden gebruikt bij de ontwikkeling van instrumenten
    d. het doel en de wijze van pilot studies en veldonderzoeken (field-studies) beschrijven.

    2. De student kan de terminologie en definities beschrijven van alle meeteigenschappen en hoe deze gerelateerd zijn (COSMIN taxonomie).

    3. De student kan reflecteren op de belangrijkste ontwerpeisen voor studies over meeteigenschappen

    4. De student kan de meest geschikte statistische methoden beschrijven voor het evalueren van meeteigenschappen

    5. De student is in staat om de volgende statistische parameters te berekenen: Intraclass Correlation Coefficiënten, Standard Error of Measurement (SEM), Smallest Detectable Change (SDC), percentage (specifieke) overeenkomst (agreement), Cronbach’s alfa, en Minimal Important Change.

    6. De student is in staat om veranderscores te interpreteren gebruik makend van de begrippen Minimal Important Change (MIC) en Smallest Detectable Change (SDC).

    7. De student kan de basisprincipes van confirmatieve factor analyse uitleggen en aangeven waarom dit de voorkeur heeft boven exploratieve factor analyse. De student is in staat om fit-parameters voor confirmatieve factor analysis te interpreteren. De student kan de basisprincipes van Item Response Theory en de vereiste aannames (assumpties) uitleggen; kan uitleggen wat bedoeld wordt met differential item functioning en kan methoden noemen om differential item functioning te beoordelen.

  • Doelgroep en ingangseisen

    Doelgroep

    De cursus is bestemd voor onderzoekers en assistenten in opleiding, die geconfronteerd (zullen) worden met de problematiek van het ontwikkelen en evalueren van meetinstrumenten.

    Ingangseisen

    Voor het volgen van deze cursus is vereist dat de cursussen 'Epidemiologisch onderzoek: opzet en interpretatie' (V10) en ‘Principes van epidemiologische data-analyse’ (V20) zijn gevolgd, of dat u beschikt over aantoonbare kennis op dit niveau.

  • Cursusmateriaal en literatuur

    Cursusmateriaal

    Cursisten ontvangen op de eerste cursusdag een reader met de werkgroepopdrachten, de uitgewerkte antwoorden, hand-outs van de dia’s die bij de lezingen worden gebruikt en eventuele aanvullende literatuur.

    Voor het computerpracticum dat deel uitmaakt van de cursus wordt de cursist verzocht een laptop met SPSS mee te nemen naar de cursus. Indien men hier niet over kan beschikken, kan het practicum ook op een later tijdstip op bijvoorbeeld de werkplek worden uitgevoerd.

    Literatuur

    Vet HCW de, Terwee CB, Mokkink LB, Knol DL. Measurement in Medicine. Cambridge: Cambridge University Press, 2011. ISBN: 9780521133852.

  • Afsluiting, beoordeling en EC's

    Een verklaring van deelname wordt afgegeven indien de cursus in zijn geheel gevolgd is. In bijzondere gevallen kan de cursuscoördinator, na voorafgaand overleg en bij een geldige reden, besluiten bij geringe afwezigheid (max. 20%) toch een certificaat uit te reiken.

    Deelnemers die deze cursus volgen als onderdeel van de Masteropleiding Epidemiologie ronden de cursus altijd af met een tentamen.
    Deelnemers die deze cursus als een afzonderlijke cursus volgen kunnen facultatief de cursus afsluiten met een tentamen.
    Alleen wanneer het tentamen met een voldoende resultaat wordt afgesloten ontvangt u een tentamenverklaring met daarop de studiepunten (EC’s)

    Voor deelname aan het tentamen moet zich men altijd aanmelden.
    Zie voor informatie en aanmelding: Tentamens

  • Accreditatie

    Deze cursus is geaccrediteerd voor: De cursus 'Klinimetrie: het ontwikkelen en evalueren van meetinstrumenten' (V40) is geaccrediteerd voor 17 uren.
    Om in aanmerking te komen voor de accreditatie-uren van deze cursus dient u de gehele cursus aanwezig te zijn geweest.

    • Cluster 1: huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde, artsen verstandelijk gehandicapten
    • Cluster 2: medisch specialisten
    • Cluster 3: sociaal geneeskundigen, bedrijfsartsen, verzekeringsartsen, artsen maatschappij en gezondheid
Als u doorsurft op deze website, gaat u akkoord met de plaatsing van cookies. Meer informatie Deze melding verbergen
U maakt gebruik van een verouderde browser, voor optimaal gebruik raden wij aan om uw browser te updaten.